قطار قدیمی

یه نفر از راه دور می آید، جیب هایش پر از پول است، من پرنده ای دارم، چوبیست، اما برای من زنده است، می ترسم، اگر بیاید و آن را از من بخرد، وای به او چه بگویم که می خواهم از تو جداشم، زیرا از همه دل کندم و فقط همین برایم مانده بود. ای مرد چرا روزم را تلخ کردی؟ چرا نگذاشتی فقط همین یک چیز برایم بماند، چرا؟ واقعا چرا؟ زیرا فقط می خواهم از خودت بشنوم.

+جیب های پر از پول، اثری از حسین صفا

جلسه اول و آخر

تابحال شده اشعاری را بخوانید و تحت تاثیرش قرار گیرید؟ همین است که می توان گفت شما شعر را فهمیدید. لازم به ذکر است که شعری را که خوانده اید در چه زمانی سروده شده است. سعی کنید شعری را که خواندید بفهمید. قدم اول این است که خود را جای شخصیت های های موجود در شعر قرار دهید. آن وقت حتی صدای شاعر را هم می شنوید. برای تقویت ابتدا نیاز است به موسیقی گوش دهید. صدای خواننده موسیقی داستان را روایت می کند. من خیلی راحت به این موضوع می پردازم که برای خواننده ای چون شما قابل درک باشد. البته بنده در حدی نیستم که خواسته باشم به شما بزرگواران درس بدهم ... خب بگذریم.

در جلسه اول باید یک موسیقی گوش دهید که بیش تر خواننده بخواند و شعری بلند ی باشد اما ساده! ساده این معناست که بتوانید راحت تر درک کنید. چشم ها بسته شود و فقط حواستان به آنچه که خواننده می خواند باشد. بهتر است از هدفون استفاده کنید و صدا را از متوسط به بالا ببرید که متوجه اطرافتان نشوید. بهتر است چندبار موسیقی را گوش دهید.

حالا در جلسه دوم سعی کنید هرچه از شعر فهمیدید را روی کاغذ بنویسید. حتی صدای موسیقی از جمله گیتار و پیانو هایی که در آن بکار رفته است. (البته این را به عنوان مثال عرض کردم، شاید در قطعه موسیقی که گوش می دهید صدای سازهای دیگری وجود داشته باشد.)

وارد جلسه سوم می شویم. سعی کنید خودتان را در آنجا فرض کنید. در کنار شخصیت هایی که در شعر آمده است. با آن ها ارتباط برقرار کنید.(برقرار کردن ارتباط به این معناست که شما با آنها صحبت کنید، حرف های هم را بفهمید و... .) اگر توانسته اید که این جلسات را بدون مشکل پشت سر قرار دهید که چه بهتر اما اگر برایتان حتی کوچکترین قسمت سخت است به مرحله قبلی برگردید و سعی کنید که دوباره موسیقی را گوش دهید.

در جچلسه چهارم کار شما بسیار دشوار تر می شود. باید سعی کنید با توجه به آن شعر و حسی که به آن دارید چیزی روی کاغذ بنویسید و کم کم به صورت شعر بیان کنید. برای این کار ابتدا همان لغاتی که در ذهنتان وجود دارد را کنار هم قرار دهید. ساده می نویسم که سداه بفهمید و جلوتر برویم. اصلا برایتان مهم نباشد که قافیه را چه کار کنید. فقط بنویسید و مصراع های آنرا جدا کنید. به عنوان مثال به بیت زیر توجه کنید:

قفس شکسه و پرنده پر زده                  هوای سردیه دلم یخ زده

خب با خواندن این بیت به این نتیجه می رسید که مصرع های آن ها باهم تفاوت دارد و هر یک سویی دگر را نشان می دهند. شعرتان را به طور کامل بنویسید و اصلا تعارف نکنید!

در جلسه پنجم مصراع های شبیه به هم را در کنار هم قرار دهید. خب حالا می بینید که شعرتان بیشتر معنی می دهد. حالا وقت ویرایش آن است و باید لغاتی مناسب تر قرار دهید. به عنوان مثال سعی کنید هم معنی لغات را قرار دهید و بهتر است که کهن تر باشد.

در جلسه ششم باید سعی کنید به آخر هر مصرع کلمه ای بیاورید که به عنوان قافیه عمل کند. البته این بسگی به سلیقه شما دارد که در چه سبکی بخواهید شعر بگویید و صاحب سبک شوید. چون این را بارها دیده اید ولی باز هم بریتان مثال می زنم. در مثنوی قافیه ها به این شکل قرار می گیرند:

__________+                __________+

___________*               __________*

__________ ×             __________ ×

یعنی در پایان هر مصراع که در یک بیت آمده است شبیه باشد. به عنوان مثال :

__________ غم انگیزی          __________پاییزی

__________ پرزده             __________ سر زده

و در نوع دیگری از یک سبک که به غزل معروف است به آین شکل نمایش می دهیم:

__________+               __________+

__________*                __________+

__________×               __________+

یعنی مصراع های بیت اول با مصراع های دوم بیت های بعدی هم قافیه باشند. به عنوان مثال:

__________ نگریم            __________ نگریم

__________ گذشت            __________ نگریم

__________ بیار              __________ نگریم

که البته اگر شما به شعر نو علاقه دارید که می توانید همان شعر را بدون تغییر نگه دارید. به همین راحتی می توانید خودتان شعری بگویید که از شعری دیگر متاثر شده است.

در جلسه هفتم (آخر) فقط می توانم این را بگویم که اگر واقعا به شعر سرودن علاقه دارید سعی کنید و در آن غرق شوید و با تلاش و کوشش و مهم تر از همه خواندن شعر دیگر شاعران و گذشتن از مراحلی که ذکر گردیده بتوانیم شعر بسرایید. اگر در این زمینه حرفه ای شدید و می توناید بدون متاثر شدن از شعر شاعران مختلف هم در ذهنتان با کلمات بازی کنید یعنی اینکه موفق شدید و حالا وقتشه که دست بکار شوید و خودتان شعر بگویید. ممکن است اشعار اولیه خود را بعد از نوشتن دوست نداشته باشید و این جای ننگرانی نیست بلکه موفق شدید و این راه پر پیچ و خم را گذراندین. و سعی کنید که همان شعرها را تقویت کنید و در سبک های مختلف شعر بسرایید. برای اطلاع از دیگر سبک های شعر می توانید با جستجو در اینترنت آشنا شوید که خود من هم همین کار را انجام دادم.

اگر واقعا با خواندن این مقاله  شما احساس کردید که می توانید شعر را بگویید و یا حرفه ای تر شدید برای بنده یک صلوات بفرستید لطفا. با تشکر از این که وقت خود را گذاشتید که این مقاله را بخوانید.

هر گونه کپی برداری با ذکر منبع و نام نویسنده بلامانع است.

به قلم: مهرداد نوذری / تابستان 95

به راهی می روم که نمی دانم کجاست. فقط به جلو می روم، با خود می گویم شاید راه برگشت را گم کنم، شاید دیگر نتوانم از راهی که آمدم، برگردم. نمی دانم، واقعا نمی دانم. که اصلا برای چه به این جاده آمدم. جاده ای سوت و کور که فقط صدای زخمی گرگ ها به گوش می رسد. می ترسم، هوا تاریک شده، نفس هایم عمیق تر شده است، باز هم به نتیجه ای نرسیدم، برگردم یا بروم! ترسم بیش تر شد، گرگ ها نزدیک تر شدند، ماری از خانه خود بیرون زد و به دنبال من آمد، زمانی صرف نشد که دیدم همه جانوران آنجا پشت سر من می آیند. بدون اینکه بدانم چکونه! حمله کردن، من دویدم ولی به جایی نرسیدم. فقط دورتر و دورتر شدم، راهم را گم کردم. بعد از چند روز به همانجا رسیدم. درست است که می گویند زمین گرد است. باز هم برگشتم به همانجایی که بودم. فقط اینبار برایم متفاوت بود. زیرا قبلا از اینجا گذرکرده بودم. تجربه ای کسب کرده بودم، باز هم راهم را ادامه دادم. اما به هیچ چیز نرسیدم.